Âm thanh Hi-Res (High-Resolution) hiện giờ là tiêu chuẩn cao nhất của người chơi audiophile hiện đại. Nhưng Hi-Res là gì? Làm thế nào để có được nó? Và chúng ta cần làm gì để có thể nghe được nhạc Hi-Res Audio?


Có thể nói rằng nghe nhạc là một niềm đam mê gần như tất cả mọi cá nhân trên thế giới đều chia sẻ một tình yêu nồng cháy. Đặc biệt là với thời đại công nghệ hiện nay, công nghệ số hóa (Digitize) đã đem đến âm nhạc muôn nơi.

Hi-Res Audio CD

Từ CD album cho tới trình phát nhạc lớn nhất thế giới hiện nay – Spotify tất cả đều để phục vụ tình yêu mãnh liệt của con người cho âm thanh. Và với sự phát triển của nhạc số, những khái niệm như 128kbps, 320kbps, FLAC hay Hi-Res cũng xuất hiện, trở thành thước đo cho chất lượng âm nhạc. Trong đó, Hi-Res là tiêu chuẩn cao nhất của âm nhạc trực tuyến hiện đại.

Điều gì tạo nên Hi-Res Audio? Tất cả các con số, định dạng file có ý nghĩa gì? Chúng ta có thể kiếm Hi-Res Audio từ nguồn nào? Cần những thiết bị gì để chơi nhạc chất lượng cao?

Âm thanh PV hi vọng với bài viết chi tiết sẽ giải đáp phần nào ý nghĩa của Hi-Res Audio tới quý độc giả. Từ đó có được một định nghĩa, cách thức tận hưởng sự phong phú của cuộc sống thính giác cho riêng mình.

Âm thanh chất lượng cao Hi-Res Audio là gì?

Hi-Res Audio theo như khái niệm chung của Digital Entertainment Group, Consumer Electronics Association và The Recording Academy của Mỹ cùng rất nhiều hãng đĩa khác là:

Lossless Audio có khả năng tái tạo toàn bộ âm thanh từ các bản ghi âm chủ tốt hơn các nguồn nhạc CD có chất lượng.

Do đó, file âm có tần số lấy mẫu (sampling rate) / bit depth lớn hơn của CD, tức 16bit/44.1kHz, được công nhận là Hi-Res.

Càng có nhiều bit, tín hiệu có thể đo được chính xác hơn trong trường hợp đầu tiên, do đó, việc chuyển từ 16 bit lên 24 bit có thể mang lại một bước nhảy vọt đáng chú ý về chất lượng. Các tệp âm thanh có độ phân giải cao thường sử dụng tần số lấy mẫu 96kHz hoặc 192kHz ở 24 bit. Bạn cũng có thể có các tệp 88.2kHz và 176.4kHz.

Tuy nhiên, chất lượng cao đi kèm với một điểm yếu dễ nhận biết – kích thước file. Một file âm nhạc Hi-Res Audio có thể mang dung lượng lên tới 10MB. Mặc dù giá của các thiết bị lưu trữ đã giảm đi tương đối nhiều trong những năm gần đây. Stream âm thanh chất lượng qua mạng wi-fi hoặc mạng di động vẫn là một trở ngại.

Có các loại âm thanh Hi-Res nào?

Có nhiều hơn định dạng Hi-Res Audio để lựa chọn, và mỗi loại lại có một yêu cầu cấu hình riêng.

Trong đó có thể kể đến FLAC (Free Lossless Audio Codec) và APAC (Apple Lossless Audio Codec), mặc dù được nén nhưng không có thông tin bị mất trên lý thuyết. Những định dạng không nén bao gồm WAV, AIFF, DSD, MQA.

Tổng hợp những định dạng âm thanh:

Tổng hợp định dạng Hi-Res Audio

  • MP3 (không phải Hi-Res): phổ thông, dạng file nén để đảm bảo dung lượng nhỏ, nhưng chưa bao giờ là định dạng âm hay nhất. Tiện lợi để lưu trữ trong smartphone và iPods.
  • ACC (không phải Hi-Res): một giải pháp thay thế cho MP3, được nén nhưng chất lượng âm tốt hơn. Dùng cho iTunes, Apple Music (256kbps) và Youtube streaming.
  • WAV (Hi-Res Audio): Định dạng tiêu chuẩn cho đĩa CD. Âm thanh miễn bàn nhưng dung lượng lớn. Hỗ trợ thông tin phụ (tên album, nghệ sĩ, tiêu đề) kém.
  • AIFF (Hi-Res Audio): Giải pháp thay thế WAV của Apple với khả năng hỗ trợ thông tin phụ tốt hơn nhưng không quá nổi tiếng.
  • FLAC (Hi-Res Audio): Định dạng tiêu chuẩn cho việc tải về các album nhạc chất lượng cao. Dung lượng chỉ bằng một nửa WAV và lưu trữ thông tin phụ. Được hỗ trợ rộng rãi (ngoại trừ Apple)
  • ALAC (Hi-Res Audio): Định dạng lossless của Apple, có ưu điểm tương tự như FLAC. Giải pháp thay thế thân thiện trên iTunes và iOS.
  • DSD (Hi-Res Audio): Sử dụng cho Super Audio CD, không được hỗ trợ rộng rãi.
  • MQA (Hi-Res Audio): Là một định dạng tương đối mới dùng để stream nhạc chất lượng cao như Tidal. Khả năng hỗ trợ còn tương đối hạn chế.

Tại sao Hi-Res Audio lại hay hơn?

Câu hỏi “củ chuối” ghê, đương nhiên chất lượng cao thì phải hay hơn rồi.

Kể từ khi âm thanh được số hóa lên CD hoặc file máy tính, qua trình nén và encode “hi sinh” chất lượng để có được dung lượng nhỏ, thuận tiện cho lưu trữ số lượng lớn. Đối với việc stream nhạc trên Spotify hay Apple Music, 320 kbps hay 256 kbps thôi cũng là quá đủ rồi.

Nhưng với audiophile cuồng nhiệt, họ yêu cầu một “bản trường ca Homer” với đủ mọi cung bậc hỉ nộ ái ố hơn chỉ là “phiên bản truyện tranh” dễ đọc dễ trôi.

Hi-Res Audio vs MP3

Để minh họa tại sao Hi-Res Audio có chất lượng âm tuyệt vời hơn MP3, hãy cùng so sánh tỉ lệ bitrate. MP3 có chất lượng cao nhất sở hữu bitrate 320kbps, trong khi một bản Hi-Res Audio 24bit/192kHz là 9216kbps; CD âm nhạc là 1411kbps.

Bitrate là một thuật ngữ chỉ khối lượng dữ liệu được truyền trong một khoảng thời gian nhất định. Tùy thuộc vào hoàn cảnh sử dụng, những đơn vị dùng để đo lường bitrate thường là kbit/s (kilobit trên giây) và Mbps (megabit trên giây). Dù sử dụng đơn vị nào, con số bitrate càng cao càng tốt, đem lại tốc độ hoặc chất lượng cao.

tỉ lệ lấy mẫu hi res audio
Chất lượng càng đạt tới Hi-Res Audio, âm thanh càng đầy đủ và chi tiết

Do đó, Hi-Res Audio 24bit/96kHz hoặc 24bit/182kHz mô phỏng âm thanh tiệm cận với chất lượng âm tạo ra từ chính các nhạc sĩ, kĩ sư trong studio. Trong một số trường hợp, có thể chính là bản âm thanh được ghi âm lại, chúng được gọi là “Studio Masters”.

Bạn cần thiết bị nào để nghe nhạc Hi-Res Audio?

Smartphone

Galaxy S9 chơi nhạc Hi-Res Audio

Nếu bạn yêu cầu khả năng di động cao, chỉ một số dòng smartphone flagship của Android mới đáp ứng được mong muốn này. Samsung Galaxy S9S9+, Samsung Galaxy S8 và S8+, Sony Xperia XZ2 là những cái tên có thể kể đến. Thậm chí dòng Samsung Galaxy S9 còn hỗ trợ Dolby Atmos.

iPhones cho tới hiện tại chưa hỗ trợ trực tiếp Hi-Res Audio. Nhưng lại có thể tinh chỉnh bằng các phần mềm thích hợp, sử dụng DAC, hoặc sử dụng các loại headphone hỗ trợ đầu chuyển Lightning của Apple.

Tablet

Onkyo Granbeat chơi nhạc Hi-Res Audio

Máy tính bảng có khả năng chơi nhạc Hi-Res Audio cũng chưa được phổ biến trên thị trường tiêu dùng. Một số cái tên có thể kể đến như Samsung Galaxy Tab S4, Onkyo Granbeat, Huawei Mediapad M5.

Máy nghe nhạc di động

Fiio X1 II máy nghe nhạc Hi-Res Bluetooth

Đây có lẽ là một giải phác khả thi nhất khi không thiếu những cỗ máy nghe nhạc nhỏ gọn nhưng vẫn đủ mạnh mẽ để phát nhạc với chất lượng cao nhất. Bạn có thể tìm đến với những thương hiệu uy tín trong làng audio như Sony, Hifiman, Astell&Ken, Fiio.

Desktop

Desktop Hi-Res Audio
Nguồn ảnh: The Neon Design

Không có gì tốt hơn để lưu trữ Hi-Res Audio hơn là một dàn máy PC đủ tiêu chuẩn. Suy cho cùng đây cũng là phương tiện chính để bạn tải về một bộ sưu tập âm nhạc chất lượng cao nhất. Nhưng hãy ít nhất đảm bảo rằng bạn đã tải về một trình phát nhạc thích hợp.

Channel D Pure Music hay Amarra là 2 ứng dụng cần được tải về để nghe nhạc Hi-Res Audio trên Mac. Trong khi PC không được ưu ái bằng với chỉ JRiver Media Center.

DAC

DAC nghe nhạc Hi-Res Audio

Chúng ta cũng không nên để cho DAC tích hợp của máy tính hay smartphone phục vụ cho âm thanh thiêng liêng. Lý do bởi bảng mạch phân tích âm thanh của những thiết bị này không thực sự tối ưu cho chất lượng. Sắm về cho mình một bộ chuyển đổi digital-to-analog converter (DAC) để nâng cấp vượt bậc trải nghiệm âm thanh cá nhân.

Tôi có thể nghe/ tải về âm nhạc Hi-Res Audio tại đâu?

Ngày nay file nhạc Hi-Res hầu như có thể được tải về qua các dịch vụ bán nhạc online hay thậm chí tiện lợi hơn nữa là truy cập trực tiếp qua các dịch vụ stream Hi-Res. Tidal hiện đang là dịch vụ stream Hi-Res mạnh mẽ, cung cấp 1 thư viện giới hạn (khoảng 30.000 tác phẩm) các bản thu Tidal Master cho tài khoản đăng ký Tidal HiFi. Apple Music cũng có tin đồn sẽ ra mắt dịch vụ stream Hi-Res của riêng mình, ngay cả HDTracks cũng demo 1 phiên bản thử nghiệm cho mô hình stream Hi-Res.

Tidal Masters và HDTracks hiện đang sử dụng chuẩn mã hóa nhạc mới MQA (Master Quality Authenticated) tuy xuất hiện cách đây không lâu nhưng đang rất “được lòng” các nhãn thu và dịch vụ streram nhờ vào tính bảo mật cực cao của nó. Spotify và Apple hiện cũng có thể đang manh nha tích hợp chuẩn nhạc này vào hệ thống của mình, tuy nhiên điều này vẫn chưa được xác nhận. Không miễn phí và mở rộng như FLAC, MQA có nguồn khép kín và độc quyền. Vì thế nếu bạn không có các phần mềm được cấp phép như Tidal ($19.99/tháng), Roon ($120/năm) hay Audirvana ($75), cộng thêm phần cứng (cũng phải được cấp phép) như Meridian Explorer² (khoảng $200) thì hầu như các file MQA sẽ không “chịu” chơi đúng chuẩn Hi-Res. Nếu thiếu phần mềm, MQA chỉ còn 44.1 hoặc 48 khz, còn thiếu phần cứng thì chỉ giải mã được khoảng 69 khz.

Âm thanh PV đã có một bài viết dành riêng cho những nguồn mà bạn có thể stream, tải về nhạc chất lượng cao, bạn đọc có thể tham khảo tại đây.

8 website nghe và tải về nhạc Lossless

Lời kết

Cho dù những tên tuổi lớn như Apple Music hay Spotify có hỗ trợ Hi-Res Audio hay không, vẫn luôn có nhiều hơn một cách để bạn có được một trải nghiệm thính giác tuyệt vời nhất. Hi-Res Audio tuy có một cộng đồng còn tương đối chọn lọc, nhưng với việc âm nhạc có độ phân giải cao ngày càng được chú trọng, bạn sẽ có nhiều lý do hơn để là người tiên phong đi trước. Chỉ cần một niềm đam mê mãnh liệt cùng với khả năng tự học hỏi, bạn biết cần phải làm gì để đạt được trải nghiệm âm thanh tối thượng rồi đấy.

Hi-Res Headphone là gì và có thực sự nâng cấp trải nghiệm nghe nhạc?

Stay Classy

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here